sobota, 21 lipca 2012

Recenzja wydawnictwa periodycznego


Julian A. Michaś
I rok SPS, kierunek: Historia, st. Stacjonarne
Grupa 110HC
Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni


Recenzja wydawnictwa periodycznego: „Rocznik Gdański” Tom LIV zeszyt 1


Periodyki to bardzo ciekawy materiał do opisania w sposób treściwy, a zarazem dokładny. Zainteresował mnie właśnie Rocznik Gdański wydany przez Gdańskie Towarzystwo Naukowe Wydział I Nauk Społecznych i Humanistycznych wydany Gdańsk 1994 roku. Komitet redakcyjny „Rocznika Gdańskiego” to zespół redaktorów: Edward Breza, Józef Borzyszkowski, Lech Mokrzycki, Zbigniew Nowak, (zastępca redaktora), Wiktor Pepliński, Jan Powierski, Jerzy Samp, Jerzy Trzoska.
W wydanym periodyku, autorstwa Arkadiusza Żukowskiego znajdziemy w ciekawy sposób opisaną historię Gdańska, jako port i związany z nim handel portowy, zagraniczny. Został tutaj opisany okres od powstania, czyli od XIV do XIX wieku w sposób szczegółowy zostały ujęte kontakty z Afryką Południową, mieszkańców Gdańska w służbie Holenderskiej Zjednoczonej Kompanii Wschodnindyjckiej w drugiej połowie XVII i koniec XVIII wieku.
Polityka narodowościowa władz Polskich w Województwie Gdańskim w latach
1945-1947 została przedstawiona przez Macieja Hejgera ze Słupska. Ujął w sposób właściwy, co działo się w ówczesnych latach, jak się tworzyły grupy społeczne związana
z tym polityka narodowościowa, ludność autochtoniczna, przesiedlenia ludności niemieckiej, nakreślanie polityki dla kształtujących się władz polskich.
Marek Andrzejewski opisuje okres międzywojenny o tematyce prześladowania Polaków przez Niemców, w którym tragicznym bohaterem jest uprowadzony i zamordowany przez hitlerowców posła do Gdańskiego Volkstagu Hansa Wichmanna, co stanowiło, w jakim stopniu w Wolnym Mieście Gdańsk i na jaką skalę pozwalali sobie Niemcy na antypolskość. To nie była jedyna ofiara hitlerowskiego terroru jednakże jego śmierć wywołała spontaniczną falę protestu, który i tak miał wymiar symboliczny dla Niemców. Została przedstawiona
w sposób obszerny działalność Hansa Wichmanna włącznie z jego życiorysem.
O gotyckiej figurze św. Elżbiety Turyńskiej z kościoła farnego pod wezwaniem
św. Jana Chrzciciela w Malborku, napisała Małgorzata Paszylka. Jest to krótki opis o historii w/w figury wraz z materiałem poglądowym (zdjęcia kościoła i samej figury).
Przezwiska ludowe mieszkańców gminy Tczew, zostały utworzone od cech zewnętrznych, czyli znajdują się z przezwiska, wyrażają cechy fizyczne, ułomności, kolor, włosów, tuszę, wzrost. W sposób ciekawy opisał to Zenon Lica  gdzie nominacje przezwisk
o zabarwieniu pejoratywnym, niezbyt chętnie ujawnianych i dlatego lista wg autora nie jest
w tym artykule pełna.
Edmund Cieślak z Gdańska przedstawił spis Menonitów Gdańskich z Połowy XVIII wieku. Menonici to przybysze głównie z Niderlandów, osiadali przede wszystkim w Prusach Książęcych. Władze gdańskie chętnie ich osadzali na Żuławach, ponieważ wśród nich byli specjaliści od osuszania terenów podmokłych. Bardzo czytelnie została ujęta ujmę
to „dramaturgia ich bytowania” chodziło o handel i wydawanie dla nich koncesji. Jak również w przedstawiono załączniki ze spisem menonitów do różnych gmin przynależnych terenom Gdańska i okolic.
Nowe źródła dziejów Kaszubów i ich języka w I połowie XIX wieku opisał Zygmunt Szultka, gdzie chronologicznie przedstawiono historię Kaszubów i powstawanie języka kaszubskiego, jest to bardzo obszerny materiał przedstawiający wiele ciekawych dziejowo opisów, a zarazem faktów historycznych.
W zainteresowany sposób ujął Edward Breza w uwagach do publikowanych przez Zygmunta Szultkę źródeł dziejowych, w których nie ma związków i uzależnienień językowych pomiędzy historią Kaszubów, a np. j. niemiecki, polski czy też liturgiczny.
Autor podaje wiele przykładów wyjaśniających tematykę kaszubską, jako rdzennej ludności.
Dyskusje i polemiki autorstwa Andrzeja Romanowa na temat „Z najnowszych badań nad dziejami prasy Polskiej w Prusach Zachodnich”
Metodologia badan prasoznawczych wyróżnia kilka koncepcji naukowej analizy
i opisu rzeczywistości prasowej. Jedna z owych koncepcji obejmuje studia nad wybranymi
z dziejów prasy zagadnieniami takimi m.in. jak sprawy organizacyjno-dziennikarskie, czytelnictwo, historia gatunków dziennikarskich, a także zagadnienia statystyki prasy oraz analizy głównych nurtów publicystycznych. Wszystkie owe wybiórcze i szczegółowe z natury badania historyczno prasowe ułatwiają poznanie całokształtu złożonej problematyki systemu funkcjonowania pra­sy, a ujmowane całościowo pozwalają na nakreślenie syntetycznego,
w miarę pełnego obrazu historii prasy konkretnego społeczeństwa, narodu czy państwa.
Autor recenzowanej pracy podjął trud zaprezentowania, w kontekście zaszłości historycznych, głównej tematyki polskich gazet, wydawanych na północnym obszarze dzielnicy pruskiej w pierwszych latach XX w. Wspomniana tematyka Autor zajmuje się już od dawna, a rezultaty swoich badań publikował w periodykach naukowych oraz w pracach zbiorowych, dotyczących zagadnień etnopolitycznych i społeczno-kulturalnych w Prusach Zachodnich.
W recenzjach i omówieniach zostały umieszczony opisy autorów: recenzje i ich tematy.
Gabriela Majewska, Polityka handlowa Szwecji w latach 1720-1809. Ossolineum, Wroctaw-War-szawa-Krak6w 1991, ss. 186. Gdańskie Towarzystwo Naukowe,
Wydział I Nauk Społecznych i Humanistycznych, Seria Monografii nr 91
Edmund Kotarski, Gdańska poezja okolicznościowa XVII wieku, Instytut Bałtycki, Gdańsk 199 ss. 434, nlb. 2.
Bartłomiej Keckermann, Brevis commentatio nautica. Oprac. K. Augustowska,
A. Siemiginowska.
Wydawnictwo Gdańskie, Gdańsk 1992, ss. 178.
Nowe Miasto Lubawskie.  Zarys dziejów, pod red. M. Wojciechowskiego,
Nowe Miasto Lubawskie 1992.
Wejherowo. Dzieje, kultura, środowisko. Materiały z konferencji naukowej.  Wejherowo 28-29. 5. 1993 r, pod red. J. Tredera, Wejherowo 1993, ss. 197 + plany i zdjęcia.
Obraz Kościoła katolickiego w trzecim tomie Historii Gdańska
Hugo Rasmus, Pommerellen Westpreussen 1919-1939. Herbig Verlag, Miinchen 1989, ss. 415, ilustracje.
Stanisław Bogdanowicz, Kościół św. Piotra i Pawła w Gdańsku, Gdańsk 1993, ss. 174, ill.
Sprawozdanie sesji naukowej „Pomorze słowiańskie i jego sąsiedzi w średniowieczu”
Zakład Historii Starożytnej i Średniowiecznej Instytutu Historii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku zorganizował sesję naukową, która została powiązana z pierwszą rocznicą Śmierci prof., dra hab. Józefa Sporsa - byłego pracownika stupskiej WSP. W sesji
tej uczestniczyli badacze Średniowiecznych dziejów Pomorza z Gdańska, Wrocławia, Szczecina, Torunia, Bydgoszczy, Częstochowy, Pyrzyc i Słupska.
3 grudnia sesję otworzył prof., dr hab. Jerzy Hauziński, który jest dziekanem Wydziału Humanistycznego stupskiej WSP; powitał gości oraz chwilą ciszy uczcili pamięć prof. J. Sporsa.
Periodyk zawiera informacje o polszczyźnie regionalnej, notatkę bibliograficzną,
spis ilustracji i treści jak również szczegółowe przypisy.
            Wydanie publikacji dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych.
Publikacja „Rocznik Gdański” Gdański Towarzystwo Naukowe Wydział I Nauk Społecznych i Humanistycznych 1994 ss. 238
Wydawnictwo Gdańskie Gdańsk, ul. Ogarna 27/28